Bankbiljetten Afghanistan
1. De Eerste Afghani (1925 – 2002)
Voordat de afghani werd geïntroduceerd, betaalde men in Afghanistan met de Afghaanse roepie. In 1925 introduceerde koning Amanullah Khan de eerste afghani.
- De eerste schatkistbiljetten (1925–1939): De allereerste biljetten werden uitgegeven in waarden van 5, 10 en 50 afghani. Deze vroege biljetten hadden een relatief eenvoudig en conservatief ontwerp.
- Oprichting van de Centrale Bank (1939): Vanaf 1939 nam Da Afghanistan Bank (DAB), de nationale centrale bank, de uitgifte van papiergeld over. Er kwamen nieuwe biljetten van onder andere 2, 5, 20, 100, 500 en 1.000 afghani.
- Het koninkrijk en het portret van de koning: Tot het begin van de jaren 70 was het portret van koning Mohammed Zahir Sjah prominent aanwezig op de voorzijde van de biljetten. Op de achterzijde stonden vaak historische monumenten afgebeeld, zoals het Onafhankelijkheidsmonument in Kabul.
2. Oorlog, politieke omwentelingen en hyperinflatie (1979 – 2002)
Na de communistische coup en de daaropvolgende Sovjet-invasie in 1979 veranderde het uiterlijk van het geld drastisch.
- Verdwijning van het koningshuis: Het portret van de koning werd vervangen door nationale symbolen en het officiële zegel van Da Afghanistan Bank.
- De burgeroorlog en chaos (jaren 90): Tijdens de burgeroorlog na het vertrek van de Sovjets raakte het monetaire systeem volledig versnipperd. Verschillende krijgsheren en concurrerende regeringen lieten hun eigen versies van dezelfde bankbiljetten drukken (vaak in Rusland). Dit leidde tot massale valsemunterij en hyperinflatie.
- Astronomische denominaties: Om de extreme inflatie bij te houden, werden er in 1993 biljetten van 5.000 en 10.000 afghani ingevoerd. Deze biljetten waren aan het einde van de rit door de enorme waardevermindering nog maar een fractie van een Amerikaanse dollar waard.
3. De Tweede Afghani en grote geldhervorming (2002)
Na de val van het eerste Taliban-regime in 2001 voerde de interim-regering onder leiding van Hamid Karzai eind 2002 een drastische geldhervorming door om de economie te stabiliseren.
- Drie nullen eraf: Er werd een compleet nieuwe afghani geïntroduceerd. Oude biljetten van de officiële overheid werden ingewisseld tegen een koers van 1.000 oude afghani voor 1 nieuwe afghani (biljetten van lokale krijgsheren werden soms tegen 2.000 tegen 1 ingewisseld).
- Vernietiging van oud geld: Miljoenen kilo's aan oude, waardeloze bankbiljetten werden verzameld en verbrand.
- Duitse kwaliteit: De nieuwe biljettenreeks werd met moderne echtheidskenmerken gedrukt in Duitsland. Dit bracht voor het eerst in decennia weer rust en vertrouwen in de Afghaanse markt.
4. De Huidige Bankbiljetten (2002 – Heden)
De biljettenreeks die in 2002 werd geïntroduceerd, vormt nog altijd de basis van het huidige contante geldverkeer in het land. Hoewel de politieke macht in 2021 opnieuw is verschoven naar de Taliban, is de munteenheid behouden en blijft Da Afghanistan Bank de biljetten beheren.
De huidige coupures hebben een uniform en herkenbaar ontwerp, waarbij de focus ligt op islamitische architectuur en historische locaties, zonder afbeeldingen van menselijke gezichten:
| Waarde | Hoofdkleur | Afbeelding Voorzijde | Afbeelding Achterzijde |
|---|---|---|---|
| 10 afghani | Groen | Mirwais Khan Hotak moskee (Kandahar) | Prehistorische monumenten van Pshare (Kabul) |
| 20 afghani | Bruin/Roze | Sultan Mahmud Ghaznavi tombe | Paleis van Arg (Kabul) |
| 50 afghani | Donkergroen | Shah-Do Shamshira moskee (Kabul) | De Salangpas (Hindoekoesj) |
| 100 afghani | Paars | Pul-e Khishti moskee (Kabul) | De indrukwekkende boog van Qala-e-Bost |
| 500 afghani | Blauw | Grote Moskee van Herat | De historische luchthaven van Kandahar |
| 1.000 afghani | Oranje/Rood | Blauwe Moskee (Mazar-i-Sharif) | Tombe van Ahmad Shah Durrani (Kandahar) |
